Në emër të shqipes

18/08/2009 at 18:42 4 comments

Jasu. Po siste? Kala? – i drejtohet një adoleshent tjetrit bregut të Himarës.

Ca po i flas ai atje, ë?  – shoqëruesi im i pandarë i kësaj vere, nipi 7 vjeçar i lindur në Toskani, është kureshtar këmbëngulës dhe mundohet të pyesë vetëm në shqip, sipas porosisë së gjithkujt në të dy fiset, nga frika se mos e lë mënjanë gjuhën e vendit ku duhet të kishte lindur. Akoma ka shumë punë për të bërë që të mos ngatërrojë përshtatjet e gjinive dhe të vetave, por përpiqet goxha fort.

Unë nuk përgjigjem. Jam shumë e zënë me nervat që po më n nxjerrin tym nga koka prej inatit përse në zonën e bregut njerëzit bëjnë akoma “llëkë – llëkë –llëkë –llëk” në greqisht.

“Mi dici perche parlano cosi”? – këmbëngul këtë radhë me inat kurioziteti i tim nipi. Vetëm kështu e di që e tërheq vëmendjen. “ Në shqip të kemi thënë. Kur të kthehesh në Firence, qaje me lot atë italishten tënde”.

E kupton që nuk e kam me shumë shaka. Vështirë ta besojë dhe pret nën sy që unë t’i hap krahët si zakonisht duke i buzëqeshur, por nuk e bëj, sepse jam nxehur vërtet keq nga masiviteti i greqishtes këtë verë. Jo se vitet e kaluara ka qenë më mirë, por të paktën atëherë nuk ka pasur shumë vizitorë që t’i shqetësojë me greqishten e tyre të blerë. Kurse këtë vit, rruga e asfaltuar të çon në çdo fshat e cep të jugut, duke lejuar një fluks masiv njerëzish të zbresin në jug e të “shqiptarizojnë” gjallërueshëm të gjithë zonën.

Në apartamentin që kemi marrë, televizori nuk merr asnjë kanal shqiptar. Asnjë! Më vjen të shpërthej. Prisja vërtet të shihja më shumë Shqipëri këtë verë.

Por nuk mbaron me këtu. Pavarësisht rrugës së shtruar, lidhjeve më të shpeshta me Tiranën, prurjet  e bareve e pubeve të reja në zonë, mbipopullimin me pushues të ardhur tashme edhe nga Elbasani, Berati, Tepelena, Fieri, madje edhe Durrësi apo Shkodra, fshatrat dhe qytezat e bregut vazhdojnë të jenë të mbytura nga greqishtja artificiale e banorëve që jetojnë apo punojnë në vendin fqinj.

“Afto to thesi ine piazmenos” – na drejtohet gjithë prepotencë në greqisht një burrë fytyrëngrysur, duke pretenduar se shezlloni që kishim zënë, ishte i tij. “Po mirë. Nuk kishte derë këtu edhe ne hymë pa trokitur” – i kthehem shqip, duke parë vargun e gjatë të çadrave në plazhin publik. Sigurisht asnjëra prej tyre nuk ka pronar.

“Ine dhikomu” – këmbëngul ai në greqisht.

“Po greqisht përse po flet? Apo të duket se ushtron presion më të ngrënshëm?! Si e ke mbiemrin ti?

“Kapedani”

“Po ik o Kapedan me gjithë greqishten tënde. Po të kishe këmbëngulur në shqip do ta kisha liruar me të parën. Ti edhe Kapedan, edhe më shtiresh në gjuhë të huaj…!”

“Po mua më quajnë Spiro. Jam minoritar”.

“Amam o minoritar Kapedani, me gjithë ata minoritarët Dede, Leka, Gjoni, Hila e të gjithë me radhë. Minoritarë që keni zbritur nga Mirdita 400 vjet më parë, e sot më dilni grekë për 300 euro pension në muaj. Turp për përuljen tuaj”.

Kapedani as që preket hiç nga fjalët e mia. Shikon gjithë superioritet dhe pret që jo vetëm t’i lirojmë çadrën, por edhe t’i kërkojmë të falur. Sigurisht që problemi im nuk ka asnjë lidhje me çadrën.

Ai debaton për të. Unë e kam hallin tek gjuha.

Në kahun tjetër, im nip nuk është fare i kënaqur përse unë nuk po i shpjegoj ç’gjuhë është kjo dhe përse flitet kaq shumë në këtë anë të Jonit.

“Në Grek kanë lindur këta?”

“Jo, nuk kanë lindur në Grek. Kanë lindur në Shqip, dhe ashtu janë, por pretendojnë tjetërqysh”.

Në çast vjen një shoqe e imja e fëmijërisë me një fëmijë në krah, një për dore e një në karrocë.

“Hey, you look quite angry today. What’s wrong”?

Ajo ka 10 vjet që jeton në Angli. Është hera e parë që kthehet me pushime. Si puna e saj, kam takuar me dhjetëra këtë verë. Ato vetë flasin anglisht të huazuar. Fëmijët kanë një anglishte të përkryer. Por, mes tyre, nuk flasin shqip.

“Përshëndetje. Sot më flitet vetëm shqip. Nikolas, eja tregoji këtij xhaxhit se ti e mund në shqip, edhe pse të kanë vënë atë emër në Londër e edhe pse je vetëm 6 vjeç”.

Nuk kam sukses. Nikolas nuk më përgjigjet në shqip. Rri mënjanë turivarur, dhe çuditet pse sot kam zgjedhur ta lodh.

“I’d rather play with your nephey. Can he speak english today”?

Po, sigurisht. Ai do të luajë me tim nip, e jo të zihet për punë shqipesh. Madje madje, po më kërkon edhe që moshatari i tij i lindur në Itali në flasë anglisht brenda natës. E po e bëri këtë, pranon të luajë vetëm me të, jo me gocën që rri të çadra ngjitur, e që si shumica dërrmuese në këtë breg, flasin me llëkë-llëken e tyre të bezdisur.

Sot nuk kam aspak dëshirë të toleroj. Jo vetëm gjuhët, po as gabimet e mia tek iu përgjigjem pushuesve të vegjël në gjuhët që mbartin.

Shqip, sepse është e vetmja që na bashkon sot. Ose që na ndan e na irriton, siç po ndodh tani.

Pseudo-minoritarët ndërrojnë sjellje para anglishtes. Prandaj unë vazhdoj më shumë se sa duhet në shqip. Në ç’gjuhë do zihen për çadrën këta fëmijë pas 20 vjetësh? Sot nuk flasin shqip sepse prindërit mendojnë se nuk duhet. Nesër, kur të kenë mundësinë të zgjedhin vetë, do jetë shumë vonë të ndëshkojnë zgjedhjet e bëra në emër të tyre.

Prandaj po këmbëngul kaq shumë për shqipen. Që të paktën mes tyre, fëmijët të dinë si të merren vesh, qoftë edhe për një çadër plazhi. 

Entry filed under: Vezhgim. Tags: .

Rizgjimi i Orikut Abuzimi i kompanive celulare

4 Comments Add your own

  • 1. arti  |  20/08/2009 at 00:16

    Edlira, gjuha eshte mjet komunikimi. Nese njerezit merren vesh mes tyre mendoj se nuk ka asgje per t’u shqetesuar. Mire do ishte qe te gjithe te flsinin shqip, por mire do ishte qe te gjithe te dinin matematike dhe te benin gjimnastike cdo dite. Shume me e rendesishme eshte ndjekja e rregullave te qarkullimit, per te cilat kishe shkruar ti nje dite, se sa gjuha qe perdorin njerezit ne qejf te tyre.

  • 2. edliragjoni  |  20/08/2009 at 19:06

    Art,
    Me duket se beke pjese ne grupin e atyre qe iu flet femijeve, te vegjleve e te rritureve qe vijne nga jashte ne gjuhen e vendit ku jetojne.

    E bej edhe vete kete gabim. Por nuk me vjen mire.
    Sot qe im nip i lindur ne Toskani eshte 7 vjec, nuk ka nevoje per asnje gjuhe te flase me nipin tjeter qe ka lindur ne Amerike e zeme, se ai eshte vetem nje vjec. Por kur te behet edhe ky per te folur, njeri anglisht e tjetri italisht, prinderit e mi qe jetojne akoma ne “ship” nuk do te ndjehen kushedi se sa te lumtur apo krenare.

    Me shume se superioritet, lenia e gjuheve te huaja ne vend te pare eshte shkalla me e ulet e inferioritetit qe tregojme ndaj shqipes. Dhe gabimi me i pafalshem ndaj saj.

  • 3. arti  |  21/08/2009 at 22:56

    Faleminderit per pergjigjen Edlira.
    Une mundohem t’u flas femijeve ne gjuhen qe ata dhe une dime me mire. Perjashtim ben vetem vajza ime qe jeton ne Amerike, se ciles i flas vetem shqip, pavaresisht se ajo preferon anglishten. Por arsyeja qe une dua t’i mesoj asaj shqip nuk ka te beje aspak me ndonje ndjenje timen patriotike apo ndonje fjale tjeter te madhe. Une mundohem t’i mesoj shqip sepse sa me shume gjuhe te dish aq me i zhvilluar je. Dhe natyrisht, ajo qe thua ti, qe te jete ne gjendje te komunikoje me prinderit e mi.

    Por nese dikush tjeter nuk u flet femijeve te tyre shqip, mua as me behet vone fare. Cfare kulture u japin te tjeret femijeve te tyre eshte problemi i tyre personal.

    Sidoqofte komenti im kishte te bente me shume me pjesen e artikullit ku na dhemb me teper dhemballa ne shqipove. Une kam qene ne Himare dhe te gjithe himariotet komunikonin me mua ne shqip sepse une nuk di asnje fjale greqisht. Arsyeja qe ai personi te fliste ty greqisht ishte sepse ti e kuptoje. Ti e kuptoje, ai te kuptonte, juve komunikuat, u be puna. Eshte apo s’eshte grek ai, ndihet apo s’ndihet grek ai, eshte ceshtje personale e tij. Mua dhe ty s’na hyn fare ne xhep pervecse si nje statistike e thjeshte.

  • 4. mosey  |  08/12/2009 at 20:06

    When the Greek state was conceived in 1830 it was comprised of four ethnic groups: the Greeks, the Albanians, the Turks and the Vlach. Later, with a number of expansionist wars that served to fulfil the plans of the Megali-idea (The grand idea: a notion where extreme Greek nationalism and religious intolerance are intertwined, another large group was added, the Slavs. Thus the country that: called itself Greece had a Greek population that did not surpass thirty per cent of the total local population. This changed in 1922 when the migrations from Asia Minor added one million and three hundred thousand Greek refugees for a total of four million inhabitants.
    Now, after 150 years, Greece claims to be the most homogeneous country in the Balkans with only two percent of-its population declaring that they do not belong to its dominant Hellenic-orthodox group. How did Greece achieve this unparalleled homogeneity which the other Balkan countries have strived to imitate without results? They achieved this by way of annihilation of linguistic, cultural and religious identities. (National identities had not been created in the rest of the Balkans, or they were being created without the support of a central state and as such they did not pose any threat) They imposed the Greek language as the only official language of the state and the church, they instituted coercion practices, social and economical boycott and rejection of all those unique identities. Through the confusion of the time, they resorted even to ethnic cleansing in those areas where their assimilation methods would not succeed. In 1945 the Greek army, under general N. Zervas, expelled to Albania thirty-five thousand Chains, Moslem Albanians, from Southern Epirus in Northwestern Greece.
    One of the most successfully assimilated groups is the Arvanites, Albanians that had moved through out Greece during the 13th and 14th centuries. However, considering that perhaps the Arvanites were the largest non-Greek group and settled in compact units before the urbanization of the Greek society, and since Greece is bordered to the North by Albania, the Greek system has always doubted as to whether it had fully accomplished its goal of assimilation with regard to this ethnic group. This uncertainty increased in the beginning of the 1990s with the tide of Albanian immigrants to Greece.
    The old generation of Arvanites began to bring out their lost Language and along with it suppressed feelings. They started remembering lullabies, songs of their youth and ballads of valorous men who fought and defeated the Turks ‘under their leader Gjergj Kastrioti (Scanderbeg), who was their source of pride in the Albanian ancestry
    During these developments, instinctively, the Greek governance reactivated all its national resources to protect the Greek myth, which is “as most homogenous country in Balkans”. From 1993 on, the image of the Albanian immigrant was demonized and as a result he suffered such a terror that makes one think of the pogroms against the Jews. Greek “democracy” which the Greeks have already claimed as their invention like all achievements of the ancient Hellenic civilization, was violating the most basic human right, that of protecting and respecting human dignity.
    This anti-Albanian hysteria was successfully propagated through the masses and served well to achieve two objectives:
    On one hand to create distance and hostility on the part of the Arvanites towards the newly arrived Albanians. They should not be identified again with a condemned and castaway ethnic group.
    And on the other hand it fuelled a belief among the immigrants themselves that being an Albanian is dishonourable and that they themselves deserve what was happening to them by the virtue of being Albanian.
    The torch of anti-Albanian propaganda was carried out and is still being carried out by Greek mass media, which on these occasions display a cultivated unity of purpose, through which the image of the Albanian was successfully created: a poor, wretched, ignorant and especially criminal human being. These media outlets have zealously supported the ethnocentrism of the Greek elite that is in accordance with and serves the creation of a homogenous society – meaning, it has a profile that is established upon a dominant ethnic, cultural and religious Greek model and as a result a society more amenable to a chauvinistic posture.
    Thus the Albanians, who live in the Greek society, having become victims to this propaganda, try to avoid any kind of connection with Albania. At the same time they try to purge themselves from all distinguishable Albanian traits so that they are not identified with the cultivated demon of a xenophobic society, the Greek society. At the same time the Albanian emigrants have been victims of an institutionalized racism that has denied them the most basic of human rights known by all international conventions. Infringements and abuses from state organs especially the Greek police have been and are a daily phenomenon. This is in sharp contrast with the behaviour of these same organs towards Albanian citizens who “declare” that they are not of Albanian nationality but fellow countrymen” (a word that in Greek is the same as “homogenous”) from Vorio Epirus .
    According to Greek sources there are over one hundred and fifty thousand Albanian citizens who have, a document that proves that they are from Northern Epirus That document immediately guarantees them a much broader set of rights (free medical care, more ease for “vorio epiriote” students in Greek Universities, travel opportunities in Europe etc.) and the “hope” that in the near future they will acquire Greek citizenship.
    This social picture is completed with the work of the ‘Greek educational system that makes sure that all citizens are imbued with the tenets of Greek culture. No aspect of the Greek educational system has changed since the beginning of the state when it adapted the myth of the three thousand years of continuity and the position of the historian Paparigopoulos, who was not only a Greco-centrist but also campaigned with favour for the ideas of Panhellenism. As a consequence, every immigrant child attending Greek schools, at any level, is subjected to a process of indoctrination with the idea of the superiority and the uniqueness of the Greek culture and race.
    Comparing the Greek economic achievements with those of the neighbouring countries, thus exploiting its neighbour’s misfortune with their communist experience, further enhances this campaign, Albania and the other countries of the Balkans who went through some fifty years of communism, for the time being, cannot face to this Greek challenge. With this economic disadvantage the Albanian immigrant is further inclined to succumb to the successful assimilation campaign of Greek propaganda.
    While the “democratic” Greek state complains in every international forum that Albania is abusing the Greek minority and that the country does not comply with present day visions of a civil society, the Greeks themselves are forcefully assimilating the Albanian immigrant and doing so with impunity. As they expect that most of the Albanian immigrants will settle permanently in Greece, the Greek government is bent on assimilating completely the Albanian immigrants thus violating the principal value of a civil society that requires that Greece accept the Albanians with their own culture, whatever the differences, instead of the current policy of forcing the ethnic Greek credo upon the new immigrants.
    The assimilation of the Albanians in Greece is a desperate and hopeless situation, as it follows in the footsteps of the Arvanitas and therefore the Albanian intellectuals, wherever they are, should be aware of the situation. This democracy, that even the USA offers as an example to be imitated by the other, Balkan countries, has reached the level of perfection in the art of hypocrisy. Nothing exists that cannot be proven.
    However, Greece is facing a dilemma. On one hand it cannot ignore the Albanian immigrants, since eventually it will be obligated to give them wider recognition, and the other hand, when this happens, Greece will not be known only for the repression of religious freedom but also for the repression of ethnic minorities. (Greece comes first, far ahead of the second country. so ranked, with regard to the cases presented at the European court for human rights for the repression of minority religions that are not members of the Orthodox Church in Greece).
    Then everyone will discover what is hidden behind the curtain of make believe that claims the temple of a civilization emerging from the grave, namely that the temple is a corpse without any signs of revival.

    The author is a 3rd year student, majoring in
    International and European studies.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Shkrime të mëparshme

August 2009
M T W T F S S
« Jul   Sep »
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31  

%d bloggers like this: